Muzea i galerie sztuki pełnią wyjątkową rolę – chronią dziedzictwo kulturowe, a jednocześnie udostępniają je szerokiemu gronu odbiorców. Aby ta misja mogła być realizowana skutecznie, niezbędne jest stworzenie odpowiednich warunków środowiskowych dla przechowywanych eksponatów. Temperatura i wilgotność powietrza mają bezpośredni wpływ na stan zachowania dzieł sztuki, dlatego ich stała kontrola staje się jednym z fundamentów nowoczesnego zarządzania zbiorami.
Monitoring temperatury i wilgotności nie jest dziś wyłącznie rozwiązaniem technicznym. To narzędzie, które realnie wspiera konserwatorów, kuratorów i osoby zarządzające instytucjami kultury w codziennej odpowiedzialności za bezpieczeństwo eksponatów.
Mikroklimat – istotny czynnik ochrony dzieł sztuki
Materiały wykorzystywane w dziełach sztuki reagują na zmiany środowiska szybciej niż często się wydaje. Papier chłonie wilgoć, drewno pracuje pod wpływem temperatury, a warstwy malarskie mogą pękać lub łuszczyć się przy nagłych wahaniach. Co istotne, największym zagrożeniem nie są jedynie skrajne wartości, ale także regularne, pozornie niewielkie zmiany, które kumulują się w czasie.
Właśnie dlatego tak ważne jest, aby warunki w salach wystawowych, magazynach zbiorów czy przestrzeniach czasowej ekspozycji były stale monitorowane, a nie kontrolowane wyłącznie doraźnie.
Od reakcji do zapobiegania – przewaga stałego monitoringu
Tradycyjne metody kontroli klimatu często opierają się na ręcznych pomiarach lub okresowych odczytach. W praktyce oznacza to luki w danych i brak wiedzy o tym, co dzieje się w przestrzeni muzealnej poza godzinami pracy. Tymczasem awaria systemu HVAC w nocy lub nagły wzrost wilgotności w magazynie może mieć poważne konsekwencje dla zbiorów.
Zdalny monitoring temperatury i wilgotności CoolSens pozwala przejść z trybu reagowania na tryb zapobiegania. System automatycznie rejestruje dane przez całą dobę i natychmiast informuje o przekroczeniu bezpiecznych zakresów. Dzięki temu personel może podjąć działania jeszcze zanim dojdzie do uszkodzeń.
Efektem wdrożenia monitoringu jest większa przewidywalność i kontrola nad warunkami, co w praktyce oznacza:
- stały nadzór nad warunkami środowiskowymi bez konieczności ręcznych pomiarów,
- szybkie powiadomienia o nieprawidłowościach,
- dostęp do aktualnych danych z dowolnego miejsca, dzięki aplikacji i platformie internetowej.
Z czego składa się system monitoringu CoolSens?
Skuteczny monitoring temperatury i wilgotności wymaga współpracy kilku elementów. System CoolSens został zaprojektowany z myślą o instytucjach kultury, łącząc wysoką precyzję pomiarów z prostotą obsługi.
Podstawę rozwiązania stanowią bezprzewodowe czujniki temperatury i wilgotności CoolSens Node, które mogą być instalowane w salach wystawowych, magazynach zbiorów czy gablotach. Czujniki automatycznie wykonują pomiary
i przesyłają dane do koncentratora danych CoolSens CloudHub, bez konieczności ingerencji ze strony personelu.
Zebrane informacje trafiają do chmury za pośrednictwem koncentratora danych, a następnie trafiają na platformę internetową CoolSens Cloud oraz w dedykowanej aplikacji CoolSens, którą można łatwo pobrać ze sklepu Google Play. Użytkownicy mogą na bieżąco monitorować warunki środowiskowe, analizować historię pomiarów, ustawiać progi alarmowe oraz generować gotowe raporty.
Takie połączenie sprzętu i oprogramowania zapewnia stałą kontrolę nad mikroklimatem, działając dyskretnie w tle codziennej pracy muzeum lub galerii.
Wsparcie dla zespołu i dokumentacja bez wysiłku
Monitoring środowiskowy znacząco ułatwia codzienną pracę zespołów muzealnych. Konserwatorzy otrzymują wiarygodne dane historyczne, które pomagają analizować zmiany stanu obiektów. Kuratorzy zyskują pewność, że warunki ekspozycji spełniają wymagania konkretnych dzieł, a osoby zarządzające instytucją mogą w prosty sposób przygotować raporty
i zestawienia.
To szczególnie istotne w kontekście audytów, kontroli czy współpracy międzynarodowej, gdzie dokumentacja warunków przechowywania zbiorów jest często wymagana.
Rozwiązanie CoolSens umożliwia m.in.:
- archiwizację danych pomiarowych,
- tworzenie raportów do celów kontrolnych i konserwatorskich,
- potwierdzenie zgodności z wytycznymi i normami.
Komfort zwiedzających jako wartość dodana
Stabilne warunki środowiskowe wpływają nie tylko na obiekty, ale także na odbiór wystawy przez zwiedzających. Odpowiednia temperatura i wilgotność poprawiają komfort przebywania w przestrzeni ekspozycyjnej, co przekłada się na dłuższy czas zwiedzania i lepsze wrażenia z wizyty. Dobrze zaprojektowany mikroklimat działa dyskretnie, ale skutecznie – wspiera zarówno ochronę zbiorów, jak i jakość doświadczenia publiczności.
Inwestycja w przyszłość kolekcji
Monitoring temperatury i wilgotności w muzeach i galeriach sztuki to inwestycja, która zwraca się w długiej perspektywie. Wczesne wykrywanie nieprawidłowości ogranicza ryzyko kosztownych prac konserwatorskich i chroni obiekty
o niepowtarzalnej wartości historycznej.
Nowoczesne systemy monitoringu, takie jak rozwiązanie CoolSens, pokazują, że technologia może skutecznie wspierać ochronę dziedzictwa kulturowego – bez ingerencji w charakter przestrzeni i bez obciążania zespołu dodatkowymi obowiązkami.
